ZALOGUJ SIĘ
ELLA
reported speech

Reported speech: mowa zależna

Reported speech:  wstęp

Reported speech, czyli mowa zależna to zagadnienie, które wymaga od uczniów przede wszystkim bardzo dobrej znajomości czasów gramatycznych. Do czego potrzebny jest nam reported speech? Używa się jej po to, żeby przekazać czyjąś wypowiedź, bez cytowania jej wprost. Najtrudniejsze w mowie zależnej jest tzw. następstwo czasów, bowiem przekazując czyjąś wypowiedź musimy „cofnąć się” o jeden czas gramatyczny.


Reported speech:  konstrukcja

Do stworzenia zdania twierdzącego w reported speech potrzebujemy nie tylko następstwa czasów. Ogólnym zamysłem reported speech jest relacjonowanie wypowiedzi innej osoby, a więc zdanie w reported speech musi zaczynać się od czasownika, który pozwoli nam tę wypowiedź zrelacjonować (reporting verb).

Osoba+reporting
verb
+that+osoba+czasownik o
czas do tyłu
+reszta
zdania
John+said+that+he+liked+summer.

John said, ”I like summer.”

John powiedział: Lubię lato.”

John said that he liked summer.

John powiedział, że lubi lato.

Zauważmy, że w języku polskim przetłumaczymy to zdanie w czasie teraźniejszym.


reported speech

Reported speech:  następstwo czasów

W poniższej tabeli przedstawiamy w jaki sposób tworzymy reported speech od wypowiedzi bezpośredniej (direct speech) i jakie obowiązuje następstwo czasów.

Direct
speech
Reported
speech
przykład
Present
Present
Simple
Past
Simple
Anna: ”I’m here.”
Anna said (that) she was there.
Present
Continuous
Past
Continuous
Adam: ”I’m reading a book.”
Adam said (that) he was reading a book.
Present
Perfect
Past
Perfect
John: ”I’ve done my homework.”
John said (that) he had done his homework.
Present
Perfect
Continuous
Past
Perfect
Continuous
Charlie: ”I have been living here for 10 years.”
Charlie said (that) he had been living there for 10 years.
Past
Past
Simple
Past
Perfect
Ben: ”I had dinner two hours ago.”
Ben said (that) he had had dinner two hours before.
Past
Continuous
Past
Perfect Continuous
Avah: ”I was sleeping when they left home.”
Avah said (that) she had been sleeping when they had left home.
Past
Perfect
Past
Perfect
Lucy: ”I had finished school before you were born.”
Lucy said (that) she had finished school before I had been born.
Past
Perfect
Continuous
Past
Perfect
Continuous
Harry: ”I had been reading this book for 2 months”
Harry said (that) he had been reading that book for 2 months.
Future
Future
Simple
will

would
George: ”I will call you.”
George said (that) he would call me.
Future
Continuous
will

would
Ian: ”I will be driving to New York tomorrow”
Ian said (that) he would be driving to New York the next day.
Future
Perfect
will

would
Kate: ”I will have finished my paper by tomorrow”
Kate said (that) she would have finished her paper by the next day.
Future
Perfect
Continuous
will

would
Megan: ”By next week I will have been writing this letter for over two weeks”
Megan said (that) by the following week she would have been writing that letter for over two weeks

Z początku może się to wydawać skomplikowane, jednak należy pamiętać że czasy zamieniają się zawsze o jeden czas do tyłu:

Past ← Present

„Najdalsza” przeszłość to czasy Past Perfect i Past Perfect Continuous, dlatego właśnie do nich cofamy się w przypadku czasu Past Simple i Past Continuous. Past Perfect i Past Perfect Continuous zostają bez zmian z bardzo prostego powodu – nie istnieje już „dalsza” przeszłość.

Jeśli chodzi o czasy Future, nie cofają się one do czasu Present, ponieważ byłoby to bez sensu (nie bylibyśmy wtedy w stanie wyrazić przyszłości). Używamy więc tzw. future in the past, które polega na zamianie will na would.


reported speech

Reported speech:  inne zmiany

Jak można było zauważyć w przykładach wyżej, oprócz czasów musimy czasami zmienić inne słowa, takie jak zaimki, określenia czasu czy miejsca. Dlaczego?

Załóżmy, że relacjonujemy wypowiedź sprzed tygodnia, w której ktoś używa słowa tomorrow. Jeśli użylibyśmy słowa tomorrow w mowie zależnej, oznaczałoby to następny dzień od teraz, czyli inny dzień niż miała na myśli osoba mówiąca. To samo tyczy się innych określeń czasu.


Reported speech:  określenia czasu

last Monday/month

the Monday before, the month before

two days/years ago

two days/years before

yesterday

the day before/ the previous day

today

that day

this month

that month

at the moment

at the time

now

then

tomorrow

the following day

next week

the following week

the day after tomorrow

two days later

Przykłady:

He said, ”I saw him yesterday.”

He said he had seen him the day before.

She said, ”I’m busy at the moment.”

She said she was busy at the time.

The professor said, ”The test will take place next week.”

The professor said that the test would take place the following week.

They said, ”We’re working now.”

They said they were working then.


Reported speech:  określenia miejsca

Zdarza się, że w mowie zależnej musimy zmienić też określenia miejsca.

here

there

in this place

in that place

Przykład:

She said, ”Meet me here.”

She told me to meet her there.


Reported speech:  zaimki

Aby zachować logikę zdania, często musimy zmienić też zaimki osobowe – jeśli w mowie niezależnej mężczyzna mówi „my car”, to my relacjonując jego wypowiedź powinniśmy zmienić to na „his car”, bo inaczej nie oddamy sensu wypowiedzi.

my

his/her

our

their

this

that

these

those

Przykłady:

Adam said, ”This is my dog.”

Adam said that was his dog.

My neighbours asked, ”Have you seen our cat?”

My neighbours asked whether I had seen their cat.

My sister said, ”I don’t like these dresses.”

My sister said that she didn’t like those dresses.


Reported speech:  reporting verbs

Oprócz czasownika said, którego używaliśmy wcześniej w przykładach do relacjonowania wypowiedzi możemy użyć również czasownika tell.

”I’m waiting for you at the station” said Martha.

Martha told me she was waiting for me at the station.

Martha powiedziała mi, że czeka na mnie na stacji.

”You look beautiful” he said.

He told me that I looked beautiful.

On powiedział mi, że wyglądam pięknie.

say vs. tell

Zarówno say, jak i tell możemy przetłumaczyć na język polski jako „powiedzieć”. Istnieje jednak różnica w ich użyciu.

He said that he was unhappy.

He told me that he was unhappy.

Po say możemy dalej relacjonować wypowiedź, za to tell potrzebuje dopełnienia – powiedzieć coś komuś. W mowie niezależnej możemy również powiedzieć:

He said to me, ”I am unhappy.”

Reported speech:  czasowniki modalne

W reported speech zmieniają się nie tylko czasy gramatyczne, ale także czasowniki modalne. Pocieszające jest jednak to, że niektóre z nich używane są w mowie zależnej i niezależnej w niezmienionej formie.

Direct speechReported speech
cancould
maycould/might
musthad to
have tohad to
be supposed towas/were supposed to

W zależności od tego, w jakim znaczeniu występuje may, inaczej zamienimy to na mowę zależną.

John said, ”You may sit here” (pozwolenie)

John said we could sit there.

Anna said, ”We may be late” (możliwość)

Anna said we might be late.

Inne przykłady:

Jack said, ”I’m supposed to go to school tomorrow.”

Jack said he was supposed to go to school tomorrow.

Emma said, ”I must wash the dishes.”

Emma said she had to wash the dishes.

Bez zmiany pozostają:
Direct speechReported speech
mightmight
shouldshould
ought toought to
wouldwould
couldcould
mustn’tmustn’t

Daniel said, ”We could go to the beach on Sunday.”

Daniel said that we could go to the beach on Sunday.

Daniel powiedział, że w niedzielę moglibyśmy pójść na plażę.

Amy said, ”You mustn’t touch the oven.”

Amy said I mustn’t touch the oven.

Amy powiedziała, że nie wolno mi dotykać piekarnika.


reported speech

Reported speech:  pytania

W reported speech możemy relacjonować nie tylko zdania twierdzące czy przeczące, ale również pytania. Wyglądają one jednak trochę inaczej. Przede wszystkim musimy zmienić reporting verb, co jest logiczne, bo nie powiemy „On powiedział…”, ale „On spytał…”

Pytania yes/no

Pytania, na które możemy odpowiedzieć tak lub nie, po polsku zaczynają się „Czy..?”, a relacjonując je mówimy „On spytał czy…”. Po angielsku zamiast słówka czy użyjemy if  lub whether.

My mom asked, ”Did you sleep well?”

My mom asked whether I had slept well.

Mama spytała czy dobrze spałam/spałem.

He asked, ”Is she okay?”

He asked if she was okay.

Spytał czy wszystko u niej w porządku.

Po pierwsze, należy pamiętać, że nadal obowiązuje następstwo czasów. Po drugie, tworząc zdanie twierdzące, musimy użyć szyku zdania twierdzącego. Do tego należy pamiętać o słówku whether lub if  po reporting verb.

Pytania wh-

Pytania typu wh-, czyli zaczynające się od what, when, where itd. traktujemy trochę inaczej. Nie potrzebujemy już if/whether, a w ich miejsce wstawiamy po prostu słówko pytające. Nadal obowiązuje następstwo czasów.

Adam asked, ”What time is it?”

Adam asked what time it was.

Adam zapytał która godzina.

Jak widać, przy zamianie pytania na zdanie twierdzące, musimy zmienić również szyk zdania na szyk zdania twierdzącego.

She asked, ”Where were you?”

She asked where we had been.

Spytała gdzie byliśmy.

John asked ”Why did you leave?”

John asked me why I had left.

John zapytał czemu wyszedłem/am.

Zamiast asked możemy użyć wyrażenia wanted to know.

He wanted to know what time it was.

Chciał wiedzieć która godzina.


reported speech

Reported speech:  rozkazy i prośby

Rozkazy i prośby wyraża się w języku angielskim w trybie rozkazującym. Relacjonowanie próśb i rozkazów w porównaniu do innych konstrukcji w reported speech jest stosunkowo łatwe, jeśli użyjemy odpowiednich reporting verbs. Nie obowiązuje tu następstwo czasów, ponieważ stosujemy konstrukcje z bezokolicznikiem lub końcówką -ing.

Rozkazy, oskarżenia, porady

Używamy tu trybu rozkazującego, więc nie cofamy się w czasie.

”Clean your room” my mom said.

My mom told me to clean my room.

Mama kazała mi posprzątać w pokoju.

”Do your homework” my dad said.

My dad ordered me to do my homework.

Tata kazał mi odrobić pracę domową.

”You should start exercising” my doctor said.

My doctor advised me to start exercising.

Mój lekarz doradził mi, abym zaczął ćwiczyć.

Niektóre wypowiedzi możemy przekształcić na mowę zależną na kilka sposobów.

”Stop complaining” my friend said.

My friend told me not to complain.

My friend told me to stop complaining.

Mój przyjaciel powiedział mi, żebym przestał/a narzekać.

Jak widać, przy użyciu czasownika accuse nie musimy cofać się do czasu Past Perfect.

He shouted, ”You stole my money.”

He accused me of stealing his money.

Oskarżył mnie o kradzież jego pieniędzy.

Prośba

Czasownik ask oznacza zarówno pytać, jak i prosić.

”Please come here” she asked.

She asked him/her to come there.

Poprosiła jego/ją, żeby tam przyszedł/przyszła.

Propozycja

Maria said, ”I’ll go and get us some water.”

Maria offered to go and get us some water.

Maria zaoferowała się, że pójdzie po wodę dla nas.


reported speech

Reported speech:  wyjątki

Istnieją przypadki, w których nie musimy zmieniać czasu w zdaniu w mowie zależnej. Nie trzeba wtedy pamiętać o następstwie czasu oraz określeniach czasu. Dzieje się tak w przypadku:

Kiedy reporting verb jest w czasie teraźniejszym

Reporting verb, czyli czasownik, którego używamy do relacjonowania czyjejś wypowiedzi, nie zawsze musi być w czasie przeszłym. W poprzednich przykładach używaliśmy głównie said i told. Wyobraźmy sobie jednak sytuację, że rozmawiamy z dwoma osobami i jedna z nich nie usłyszała co powiedziała ta druga. Chcąc powtórzyć wypowiedź jednej z osób, możemy ją zrelacjonować w czasie teraźniejszym.

Anna, ”I went to the movie theater yesterday.”

She says that she went to the movie theater yesterday.

Ona mówi, że wczoraj poszła do kina.

Jeśli użyjemy czasownika says, cofnięcie czasu nie będzie już konieczne – relacjonujemy przecież wypowiedź sprzed kilku minut.

Kiedy sytuacja nadal jest prawdziwa

Dopuszczalne jest niezmienianie czasu gramatycznego, kiedy sytuacja, którą relacjonujemy nadal jest prawdziwa.

Linda said, ”My son is in first grade.”

Linda said that her son is in first grade.

Linda powiedziała, że jej syn chodzi do pierwszej klasy.

W tym zdaniu, możemy, ale nie musimy zmieniać czasu gramatycznego. Zależy to od tego, kiedy relacjonujemy wypowiedź. Jeśli dziś relacjonujemy wypowiedź Lindy z dnia poprzedniego, jej syn na 99% nadal chodzi do pierwszej klasy, nie ma więc potrzeby zmiany czasu gramatycznego. Z kolei jeśli usłyszeliśmy wypowiedź kilka lat temu, prawdopodobnie sytuacja jest już nieaktualna i wtedy obowiązkowo zmieniamy czas o jeden do tyłu.

Kiedy opisujemy stałe odczucia, fakty

Przy opisie faktów lub odczuć, które się nie zmieniają, również możemy pozostawić czas gramatyczny z oryginalnego zdania. Będa to przede wszystkim zdania z czasownikami typu love, like, hate itp.

Avah said, ”I love your earrings!”

Avah said she loves my earrings.

Avah powiedziała, że podobają jej się moje kolczyki.

Jeśli zakładamy, że odczucia osoby mówiącej nie zmieniają się (kolczyki podobały jej się wtedy i nadal jej się podobają), nie musimy zmieniać czasu gramatycznego.

Add comment