Zacznij się uczyć angielskiego. Zobacz ofertę >
ELLA
present perfect

Present Perfect

Present Perfect: czas teraźniejszy dokonany

Present Perfect nazywany też Present Perfect Simple, to czas, którego używamy do opisywania czynności, stanów i zdarzeń, które miały miejsce w przeszłości ale których skutki są istotne w teraźniejszości. Nauczany zazwyczaj na poziomie średniozaawansowanym, Present Perfect jest często błędnie zastępowany czasem Past Simple, jednak różnice pomiędzy oboma czasami są znaczne i aby zostać odpowiednio zrozumianym, należy je znać.

Uwaga!

Poznaj więcej czasów angielskich z artykułu angielskie czasy w pigułce.

Present Perfect: czasownik regularny

W czasie Present Perfect, zarówno w zdaniach oznajmujących, jak i w pytaniach oraz w przeczeniach należy pamiętać o zachowaniu III formy czasownika. W przypadku czasowników regularnych, tworzy się ją tak samo jak w przypadku czasu Past Simple, a więc przez dodanie końcówki „-ed”, np. lived, worked.

Przykłady czasowników regularnych odmienionych w III formie
look – looked – patrzeć
answer – answered – odpowiadać

ask – asked – pytać

Uwaga!

Czasowniki regularne jednosylabowe kończące się na spółgłoskę poprzedzoną pojedynczą samogłoską, podwajają ostatnią literę, np.:

stop – stopped – zatrzymywać
ban – banned – zakazywać

spot – spotted – zauważać

Czasowniki regularne wielosylabowe kończące się na spółgłoskę mające akcentowaną ostatnią sylabę również podwajają ostatnią spółgłoskę, np.:

prefer – preferred – woleć

confer – conferred – przyznawać coś komuś

Spółgłosek nie podwajamy jeżeli występują dwie samogłoski i spółgłoska, np.:

beam – beamed – świecić
remain – remained – pozostawać

Czasowniki regularne kończące się znakiem „-y” poprzedzonym spółgłoską w trzeciej formie tracą „y” na rzecz końcówki „-ied”, np.:

cry – cried – płakać
try – tried – próbować

study – studied – uczyć się, studiować

Czasowniki o końcówkach „-ee”, „-ye” oraz „-oe” w trzeciej formie mają dodaną tylko końcówkę „-d”, np.:

dye – dyed – farbować
guarantee – guaranteed – gwarantować

tiptoe – tiptoed – chodzić na palcach

Czasowniki kończące się na „c” zyskują „k”, a następnie „-ed”.

mimic – mimicked – naśladować
panic – panicked – panikować

present perfect

Present Perfect: czasownik nieregularny

Nie ma jasnych i jednakowych zasad co do odmiany czasowników nieregularnych, a więc należy nauczyć się ich na pamięć. Najczęściej spotykane czasowniki nieregularne możemy sprawdzić we wpisie – czasowniki nieregularne w języku angielskim.

Przykłady czasowników nieregularnych odmienionych w III formie
sing – sung – śpiewać
say – said – powiedzieć
meet – met – poznać
give – given – dać
understand – understood – zrozumieć

break – broken – złamać


present perfect

Present Perfect: konstrukcja zdania twierdzącego

Do utworzenia poprawnego zdania w czasie Present Perfect potrzebna jest nam znajomość czasowników nieregularnych w III formie (Past Participle). Konstrukcja zdania oznajmującego wygląda następująco:

Osoba + have/has + III forma czasownika + reszta zdania

I have lived in Warsaw for a year now.
He has won the main prize in this contest.

I have lived in Warsaw for a year now.

Mieszkam w Warszawie już od roku.

He has won the main prize in this contest.

On zdobył główną nagrodę w tym konkursie.

Należy również pamiętać o zachowaniu odpowiedniej formy operatora have zależnie od osoby. Podobnie jak w czasie teraźniejszym prostym, have zamienia się w has w przypadku trzeciej osoby w liczbie pojedynczej, a więc po zaimkach he, she, it oraz podmiotach, które je reprezentują (np. dog, mom, Harry, Gina, etc.).

Odmiana czasownika to have
I haveWe have
You haveYou have
He/She/It hasThey have
Andrew and Lisa have seen that movie.

Andrew i Lisa widzieli ten film.

I have received your letter. Thank you.

Otrzymałem twój list. Dziękuję.

My dad has cleaned the whole apartment by himself.

Mój tata posprzątał całe mieszkanie sam.

Stella has made her biggest dream come true.

Stella spełniła swoje największe marzenie.

Pamiętaj!

W potocznym użyciu języka warto stosować skróty:

I have – I’vewe have – we’ve
you have – you’veyou have – you’ve
he has – he’sthey have – they’ve
she has – she’s
it has – it’s
I’ve got a new car.

Kupiłem nowy samochód.

He’s been to France.

On był we Francji.

We’ve seen the latest Marvel movie.

Widzieliśmy ostatni firm Marvela.

It’s been a pleasure!

To była przyjemność!


present perfect

Present Perfect: konstrukcja zaprzeczenia

Zaprzeczenie w Present Perfect tworzymy poprzez dodanie not zaraz po have lub has. Występujący po have/has czasownik pozostawiamy w III formie.

Osoba + have/has + not + III forma czasownika + reszta zdania

Jason has not passed the exam.
We have not slept in that hotel.

Jason has not passed the exam.

Jason nie zdał egzaminu.

We have not slept in that hotel.

My nie spaliśmy w tamtym hotelu.

Pamiętaj!

W przeczeniach, formy skrócone tworzy się z have/has:

haven’t = have not

hasn’t = has not

Jason hasn’t passed the exam.

We haven’t slept in that hotel.


present perfect

Present Perfect: konstrukcja pytania

Podobnie jak w innych czasach, pytania w czasie Present Perfect tworzymy za pomocą inwersji. Pytanie, zależnie od osoby, rozpoczynamy od have lub has, następnie stawiamy podmiot oraz czasownik w III formie.

Have/has + osoba + III forma czasownika + reszta zdania

Has Mark found his documents?
Have you been to Paris?

Has Mark found his documents?

Czy Mark znalazł swoje dokumenty?

Have you been to Paris?

Czy byłeś/aś w Paryżu?

Krótkie odpowiedzi

Przy odpowiadaniu na pytania warto użyć skróconych form odpowiedzi posługując się wyłącznie osobą i operatorem have/has w odpowiedniej formie, np.:

Has she been to China?
No, she hasn’t.

No, she’s not.

Have they won the tournament?
Yes, they have.

Yes, they’ve.

Pytania z wh-

W Present Perfect Simple możemy zadawać pytania za pomocą słówek pytających: what, where, how, etc. Wystarczy wstawić odpowiednie słowo pytające na początek pytania – bez zmian w konstrukcji pytania.

What have you eaten lately?

Co ostatnio jadłeś/aś?

Why have you been sad?

Dlaczego byłeś/aś smutny/a?

Pytania z zaprzeczeniem

Jeśli chcemy się czegoś upewnić możemy zadać pytanie z zaprzeczeniem. W tym wypadku zamieniamy has/have na hasn’t/haven’t, a resztę pytania zostawiamy bez zmian.

Haven’t you eaten yet?

Czy przypadkiem nie jadłeś/aś jeszcze?

Hasn’t he been sad lately?

Czy przypadkiem on nie był smutny ostatnio?


present perfect

Present Perfect: charakterystyczne słowa i wyrażenia

Zdania w Present Perfect bardzo często zawierają charakterystyczne słowa i frazy, które ułatwiają rozpoznanie lub też użycie tego czasu.

already, just, yet

Already, just, yet – te słowa są najczęściej używane w zdaniach, w których podkreślamy dokonanie czynności lub zakończenie stanu.

already – używane do wyrażenia dokonania się danej czynności lub stanu, zazwyczaj kiedy czynność lub stan zakończyły się wcześniej niż zakładaliśmy, np.:

I have already seen that movie you’re talking about.

Widziałem już ten film, o którym mówisz.

just – używane w sytuacji, gdy dana czynność właśnie się zakończyła, np.:

Aunt Cynthia and uncle Frank have just arrived!

Ciocia Cynthia i wujek Frank właśnie przyjechali!

yet – używane wyłącznie w pytaniach i przeczeniach. W pytaniach oznacza „już”, w przeczeniach „jeszcze nie”, np.:

I haven’t found myself a good apartment yet.

Nie znalazłem sobie jeszcze dobrego mieszkania.

Has she talked to the boss yet?

Czy ona rozmawiała już z szefem?

Present Perfect: amerykański angielski

W amerykańskiej odmianie angielskiego tego typu zdania z yet, already i just mogą występować w czasie Past Simple, np.:

Did you already clean the room?

Czy posprzątałeś/aś już pokój?

Sally just went out.

Sally właśnie wyszła.

We didn’t see the latest episode of the series yet.

Jeszcze nie widzieliśmy najnowszego odcinka serialu.

never, ever

Never, ever – przysłówki określające czy wydarzenie miało kiedykolwiek miejsce.

never – oznacza „nigdy”. Gdy mówimy, iż coś nigdy nam się nie przydarzyło używamy właśnie zdań z never w Present Perfect.

I have never driven a Ferrari.

Nigdy nie jechałem Ferrari.

ever – oznacza „kiedykolwiek”. Występuje w pytaniach mających ustalić czy coś miało miejsce chociaż raz, a także w celu podkreślenia wyjątkowości danej czynności/zdarzenia.

Have you ever been to Paris?

Czy kiedykolwiek byłeś/aś w Paryżu?

This is the biggest stadium the world has ever seen.

To największy stadion jaki świat kiedykolwiek widział.

for, since

For, since – oznacza „od”.

for – używane, gdy mówimy o okresie jaki upłynął gdy realizowana była jakaś czynność lub mijał jakiś stan, np.:

She hasn’t slept for twenty hours.

Ona nie spała od dwudziestu godzin.

We haven’t seen our family for 10 years.

Nie widzieliśmy naszej rodziny od 10 lat.

since – używane, gdy mówimy o czasie realizowania czynności, bądź trwania stanu od danego momentu w przeszłości, np.:

She hasn’t slept since the day before.

Ona nie spała od przedwczoraj.

We haven’t seen our family since 2009.

Nie widzieliśmy naszej rodziny od 2009 roku.

Present Perfect: określenia czasu

W Present Perfect NIE używamy fraz precyzyjnie określających czas takich, jak: wczoraj wieczorem (last night), w zeszłym miesiącu (last month), rok temu (one year ago), w przeszłości (in the past), w tym momencie (at that moment), kiedy mieszkałem w Hiszpanii (when I lived in Spain) etc.

She has been home yesterday.

She has been home since yesterday.

We’ve been on a trip last month.

We were on a trip last month.

W czasie Present Perfect możemy natomiast używać niesprecyzowanych określeń czasu takich, jak: trzy razy (three times), ostatnio (recently, lately), do teraz (up to now, till now), w ostatnich miesiącach (in the past few months), na przestrzeni lat (over the years), w tym miesiącu (this month), dzisiaj (today) etc.

She’s been sick a lot over the years.

Często chorowała na przestrzeni lat.

I’ve watched three movies today.

Obejrzałem dzisiaj trzy filmy.

They haven’t seen each other recently.

Ostatnio się nie widywali.


present perfect

Present Perfect: użycie

Present Perfect używamy:

  1. Do mówienia o czynnościach, które zostały wykonane (lub nie) w przeszłości, a ich skutki są aktualne w teraźniejszości.
    Mike has eaten too much pizza and he feels sick now.

    Mike zjadł za dużo pizzy i teraz czuje się źle.

    We can’t find our files anywhere. Have you seen them anywhere?

    Nigdzie nie możemy znaleźć naszych plików. Widziałeś je gdzieś?

    Mindy has broken her leg.

    Mindy złamała nogę. (i nie jest ona sprawna)

Uwaga!

W amerykańskim angielskim tego typu zdania tworzone są w czasie Past Simple, np.:

Mike ate too much pizza and he feels sick now.
We can’t find our files anywhere. Did you see them anywhere?

Mindy broke her leg.

  1. Do mówienia o czynnościach i stanach trwających w niezakończonym jeszcze okresie.
    We have had lots of work this week.
    We had lots of work this week. (AmE)

    Mieliśmy dużo pracy w tym tygodniu. (tydzień jeszcze się nie skończył)

    Tom has spent too much money this month.
    Tom spent too much money this month. (AmE)

    Tom wydał za dużo pieniędzy w tym miesiącu. (miesiąc jeszcze się nie skończył)

  1. Do wyrażania czynności powtarzających się regularnie od przeszłości do teraz w nieokreślonych odstępach czasowych.
    Monica has played squash several times.
    Monica played squash several times. (AmE)

    Monica grała w squasha kilka razy. (jak dotąd)

    Japan has been destroyed by tsunamis a few times in its history.
    Japan was destroyed by tsunamis a few times in its history. (AmE)

    Japonia była zniszczona przez tsunami kilka razy w swojej historii. (Japonia i tsunami ciągle istnieją)

  1. Do mówienia o czynnościach przeszłych, których czas nie jest sprecyzowany.
    Someone has stolen my lunch!
    Someone stole my lunch! (AmE)

    Ktoś ukradł mój lunch!

    There has been a mass in St. Mary’s Church.
    There was a mass in St. Mary’s Church. (AmE)

    W kościele św. Maryi odbyła się msza.

  1. Do mówienia o dopiero co zakończonych czynnościach.
    Lara has just finished vacuuming.
    Lara just finished vacuuming. (AmE)

    Lara właśnie skończyła odkurzać.

    We have just returned from vacation.
    We just returned from vacation. (AmE)

    Dopiero co wróciliśmy z wakacji.

  1. Do mówienia o doświadczeniach.
    I’ve worked in a movie theater before.
    I worked in a movie theater before. (AmE)

    Raz pracowałem w kinie.

    They’ve been to Disneyland a couple of times.
    They went to Disneyland a couple of times. (AmE)

    Parę razy byli w Disneylandzie.

American English

We wszystkich tych przykładach, w amerykańskim angielskim możemy (ale nie musimy) użyć czasu Present Perfect.


Present Perfect vs. Past Simple

Częstym błędem w używaniu języka angielskiego jest używanie czasu Past Simple zamiast Present Perfect. Aby nie używać obu czasów w błędny sposób, warto pamiętać o podstawowych różnicach pomiędzy nimi.

  1. Jeżeli znamy czas zakończonej czynności używamy Past Simple. (Inaczej jest w przypadku amerykańskiego angielskiego, gdzie czas nie musi być znany.)
    Steven has broken his arm during training.
    Steven złamał rękę podczas treningu.

    Ręka prawdopodobnie nadal jest złamana.

    Steven broke his arm during training.
    Steven złamał rękę podczas treningu.
    BrE: Nie wiemy czy ręka jest już zdrowa, czy nadal jest złamana.

    AmE: Ręka jest złamana.

  1. Jeżeli jesteśmy pewni, że pewien stan lub regularność odbywania się czynności zakończył się, używamy Past Simple, np.:
    Maddie lived in Toronto for five years.
    Maddie mieszkała w Toronto przez 5 lat.

    Ten okres już się zakończył.

    Maddie has lived in Toronto for five years.
    Maddie mieszka(ła) w Toronto od 5 lat.

    Nie wiemy czy nadal tam mieszka.

Present Perfect vs Past Simple: porównanie

Zapoznaj się z dokładnym porównaniem Present Perfect vs Past Simple.


present perfect

Przykładowe zdania w Present Perfect

Mary has been sick since she ate too much.

Mary czuje się źle odkąd zjadła za dużo.

I have lived in Bucharest for three years.

Mieszkam w Bukareszcie od trzech lat. (I nadal mieszkam)

We have never been to the UK.

Nigdy nie byliśmy w Wielkiej Brytanii.

My dad feels pain in his back. He’s had an accident. (BrE)
My dad feels pain in his back. He had an accident. (AmE)

Mój tata odczuwa ból w plecach. Miał wypadek.

Since the volcano erupted, we haven’t seen the sun.

Odkąd wybuchł wulkan, nie widzieliśmy słońca.

This is the most beautiful sculpture I have seen in my life!

To najpiękniejsza rzeźba jaką widziałem w życiu!

Bradley has climbed Mont Blanc three times.
Bradley climbed Mont Blanc three times. (AmE)

Bradley wspiął się na Mont Blanc trzy razy.

Our government has just changed the law and we are going to pay more money in taxes.
Our government just changed the law and we are going to pay more money in taxes. (AmE)

Nasz rząd właśnie zmienił prawo i będziemy płacić więcej pieniędzy w podatkach.

Have you already revised for the test?

Czy powtórzyłeś już wiadomości do testu?

I haven’t found my dream job yet.

Jeszcze nie znalazłem mojej pracy marzeń.

Has Gus ever been a friend of Walt’s?

Czy Gus był kiedykolwiek przyjacielem Walta?

There’s been a fire in that building.
There was a fire in that building. (AmE)

W tamtym budynku był pożar.

have you ever been vs did you ever go

Have you ever been używamy, gdy pytamy o coś, co jeszcze może zdarzyć się w przyszłości. Natomiast did you ever go używamy gdy mamy pewność, że to nigdy się nie wydarzy.

Have you ever been to Paris?

Czy kiedykolwiek byłeś w Paryżu?

Did you ever go to Czechoslovakia? (kraj już nie istnieje)

Czy kiedykolwiek byłeś w Czechosłowacji?

Add comment

Czy wiesz, że mamy kanał na Youtubie?
Sprawdź nasze filmy!

ZASUBSKRYBUJ TERAZ