Zacznij się uczyć angielskiego. Zobacz ofertę >
ELLA
dopełniacz saksoński

Dopełniacz saksoński – possessive ’s

Dopełniacz saksoński i jego znaczenie

Dopełniacz saksoński (saxon genitive) w języku angielskim, nazywany często również dopełniaczem fleksyjnym, to sposób na określenie przynależności. Jak wyrazić taką formę dzierżawczą (possessive ’s)? To proste, wystarczy dodać do wyrazu, który określa właściciela apostrof + s.

WŁAŚCICIEL + ’S + WŁASNOŚĆ

dog’s toy – zabawka psa

Jeśli chcemy mieć pewność czy zastosować dopełniacz saksoński należy zadać dwa pytania, na które on odpowiada:

Do kogo to należy?

Do czego to należy?


Dopełniacz saksoński: zastosowanie

Imiona

Adam’s car

Kate’s phone

Rzeczowniki osobowe (personal nouns)

the man’s house

the woman’s lipstick

Rzeczowniki zbiorowe (collective nouns)

the government’s decision

the crowd’s chanting

Zwierzęta

the dog’s bone

the cat’s toy

Nazwy geograficzne i instytucji

America’s policy
Warsaw’s smog

Poland’s pollution

Rzeczowniki określające czas

in three years’ time

yesterday’s paper

Działanie ludzkie

the game’s outcome

her father’s actions

Statki i łodzie

the ship’s logbook

the ship’s crew members

Niektóre wyrażenia i idiomy

get your money’s worth
for heaven’s sake
a stone’s throw away

in the mind’s eye

Części ciała

the brain’s ability

the liver’s function

Nagłówki w gazetach

Smith’s Resignation

Labor’s Care Revolution

Nie czekaj! Opanuj angielski do perfekcji dzięki platformie ELLA


dopełniacz saksoński

Tworzenie dopełniacza saksońskiego w liczbie pojedynczej

Utworzenie dopełniacza saksońskiego w liczbie pojedynczej jest bardzo proste – dodajemy jedynie apostrof i literę s.

Anna + ’s = Anna’s
Emma + ’s = Emma’s

This is Anna’s car. = This car belongs to Anna.
This is Emma’s school. = Emma goes to this school.

This is Adam’s room. = Adam sleeps in this room.

This is my brother’s book.
Is this Anna’s book?
That is Mr. Smith’s house.
This is my boss’s daughter
Which woman is Adam’s wife?
Do you know Emily’s sister?

How did you meet Susan’s father?

Dopełniacza saksońskiego możemy użyć zarówno w przypadku rzeczy fizycznych jak i rzeczy nieuchwytnych.

I think Adam’s patience is running out.

The politician’s lack of empathy was surprising.

Uwaga!

Pamiętajmy o kolejności wyrazów. W języku angielskim przy określaniu przynależności najpierw pojawia się właściciel, a dopiero potem to, co do niego należy. W języku polskim jest na odwrót. Mówimy buty Emmy, a nie Emmy buty.

Emma’s shoes

shoes’ Emma

buty Emmy
Emmy buty

dopełniacz saksoński

Dopełniacz saksoński w liczbie mnogiej

Rzeczowniki w liczbie mnogiej zakończone na -s

Większość rzeczowników w liczbie mnogiej, mają końcówkę -s. Co w takiej sytuacji należy zrobić? W liczbie mnogiej z końcówką -s należy dodać tylko apostrof i pominąć literę -s.

my parents’ apartment
the kids’ toys
the teachers’ books
the boys’ ball
the girls’ room
the sailors’ equipment

the doctors’ meeting

Rzeczowniki nieregularne w liczbie mnogiej nie zakończone na -s

W przypadku rzeczowników nieregularnych, które nie kończą się na literę -s używamy dopełniacz saksoński bez zmian – czyli dodajemy apostrof + s.

the children’s toys – zabawki dzieci
the women’s clothing – ubrania kobiet
the men’s cars – samochody mężczyzn
the people’s choice – wybór ludzi
the oxen’s hoofs – kopyta byków

the mice’s cheese – ser myszy

Dopełniacz saksoński: liczba pojedyncza vs liczba mnoga

Dopełniacz saksoński można zapisać w liczbie mnogiej na dwa sposoby, dlatego bardzo łatwo jest pomylić znaczenie frazy z formą dzierżawczą. W tym wypadku znajomość liczby mnogiej rzeczownika jest bardzo ważna, gdyż pomoże ona w odróżnieniu liczby mnogiej od pojedynczej.

my friend’s car vs my friends’ car

mojego kolegi samochód vs moich kolegów samochód

Więcej na temat rzeczowników w liczbie mnogiej dowiesz się z wpisu rzeczowniki nieregularne.


dopełniacz saksoński

Dopełniacz saksoński a imiona zakończone na -s

Gdy imię lub nazwisko kończy się na -s możemy dodać sam apostrof lub dodać apostrof +s (co jest obecnie częściej używane). Różnica wystąpi również w wymowie. Dodając sam apostrof nic się nie zmienia natomiast dodając apostrof +s wymawiamy dodatkowo dźwięk /iz/.

Mr. Jones’ car

Mr. Jones’s car

James’s book

James’ book

Williams’ house

Williams’s house

Liczba mnoga imion zakończonych na -s, -ch, -x, -sh lub -z

A co jeśli chcemy pokazać, że mówimy o Państwu Jones (liczba mnoga) a nie o Panu Jones czy Pani Jones? Aby podkreślić, że mówimy o kilku osobach używamy partykuły the.

the Joneses’ car
the Williamses’ house
the Hayneses’ daughter
the Jacobses’ driveway
the Sanchezes’ son
the Alvarazes’ keys
the Churches’ backyard

the Foxes’ mailbox


dopełniacz saksoński

Dopełniacz saksoński w rzeczownikach złożonych

Tworząc dopełniacz saksoński w przypadku rzeczowników złożonych, apostrof +s piszemy przy ostatnim słowie opisującym właściciela.

the Queen of England’s daughter – córka królowej Anglii
my father-in-law’s car – samochód mojego teścia
the editor-in-chief’s article – artykuł redaktora naczelnego
the Emperor of Japan’s house – dom cesarza Japonii
the President of Germany’s speech – przemowa prezydenta Niemiec

dopełniacz saksoński

Dopełniacz saksoński z podmiotami złożonymi

Podmiot złożony (compound subject) to taki podmiot, który składa się z co najmniej dwóch elementów połączonych spójnikami współrzędnymi (coordinating conjunctions). W języku angielskim mamy siedem spójników współrzędnych: and, for, nor, but, or, yet, so. Najczęściej jednak będziemy spotykać się ze spójnikiem and.

Gdy podmiot składa się z kilku członów połączonych, którzy wspólnie coś posiadają, to wtedy dopełniacz saksoński jest dodany tylko do ostatniego członu podmiotu.

Adam and Eve’s sin – grzech Adama i Ewy
Emily and Andrew’s house – dom Emily i Andrew
Liam and Noah’s boat – łódź Liam i Noah
Ethan, Jacob and Mason’s pizza – pizza Ethana, Jacoba i Masona

Avery, Aria and Camila’s jewelry – biżuteria Avery, Ariii i Camili

Natomiast jeśli posiadany przedmiot należy do każdej osoby z osobna to dajemy apostrof ‘s przy każdej osobie.

Emily and Andrew’s room needs a new carpet. – Pokój Emily i Andrew potrzebuje nowego dywanu.

Emily’s and Andrew’s room need a new carpet. – Pokój Emily oraz pokój Andrew potrzebują nowego dywanu.

Dowiedz się więcej o spójnikach z wpisu spójniki po angielsku.


dopełniacz saksoński

Konstrukcja of przy rzeczownikach nieżywotnych

Przy rzeczownikach nieżywotnych raczej nie użyjemy dopełniacza saksońskiego dodając apostrof +s – zamiast tego użyjemy konstrukcji z “of”.

What’s the color of your eyes?

What’s your eye’s color?

Odległości

five miles from my house

ten minutes from home

Kierunek

south of Boston

north of the highway

Straty

He was robbed of his childhood.

The loss of his dog shook him.

Przyczyny

He died of pneumonia.

Inne

the middle of the night

the end of the road

ALE

Użycie saxon genitive, gdy nieżywotny rzeczownik jest wynikiem działania człowieka jest dopuszczalne.

the report’s conclusions = the conclusions of the report
the committee’s proposals = the proposals of the committee
the audience’s clapping = the clapping of the audience

the government’s decision = the decision of the government


Konstrukcja rzeczownik-rzeczownik

Nie używamy dopełniacza saksońskiego w konstrukcjach z rzeczownikami oznaczającymi przedmioty. W takich wypadkach przynależność jest określona poprzez dodanie “of” lub przymiotnika dzierżawczego (possessive adjective) lub zaimku (pronoun).

university regulations

(the regulations of the university)

the car door

(the door of the car)

the kitchen table

Kiedy jeszcze NIE użyjemy dopełniacza saksońskiego?
W przypadku rzeczy, obiektów, pojęć oraz w formalnym języku.


dopełniacz saksoński

Dopełniacz saksoński w określeniach czasowych

Dopełniacz saksoński używamy w określeniach czasowych, aby powiedzieć że coś jest związane z jakimś okresem. W tego typu wyrażeniach zasady zapisu formy dzierżawczej są takie same jak w połączeniu z innymi rzeczownikami – liczba pojedyncza dodaje apostrof + s, a liczba mnoga kończąca się na literę -s dodaje tylko apostrof.

a day’s work
today’s news
last week’s meeting
next year’s budget
a month’s pay

in a month’s time

Dopełniacz saksoński: sposoby zapisu określeń czasowych

Określenia czasowe składające się z dwóch rzeczowników mają dwa sposoby zapisu. W pierwszym używamy połączenia liczby i rzeczownika jako przymiotnika. W tym wypadku obydwa wyrazy są połączone myślnikiem, a rzeczownik pozostaje w liczbie pojedynczej. Chociaż czasami możemy spotkać się z zapisem bez myślnika. Natomiast drugi sposób zapisu uznaje wyrażenie określające czas za rzeczownik złożony (compound noun) i używa dopełniacz saksoński do określenia własności.

a two-week vacation (AmE)

a two weeks’ holiday (BrE)

a two-day drive

a two days’ drive

a five-minute walk

a five minutes’ walk


dopełniacz saksoński

Wymowa dopełniacza saksońskiego

Wymowa dopełniacza saksońskiego w liczbie pojedynczej zależy od końcówki słowa oznaczającego właściciela – może to być /s/, /z/ lub /ɪz/. W liczbie mnogiej zasady wymowy dla wyrazów kończących się na -s i z formą dzierżawczą zapisaną tylko apostrofem są takie same jak w przypadku rzeczowników w liczbie mnogiej czy trzeciej osoby w czasie teraźniejszym. Natomiast, gdy do słowa dodany jest apostrof + -s dopełniacz saksoński jest odczytywany jako /ɪz/.

/s/

Dla spółgłosek bezdźwięcznych niesyczących (/f/, /k/, /p/, /t/ i /θ/) dopełniacz saksoński w słowie jest odczytywany jako /s/.

the cat’s dinner

the vet’s company

/z/

W wyrazach kończących się na samogłoski i spółgłoski dźwięczne niesyczące (/b/, /d/, /ð/, /g/, /l/, /m/, /n/, /ŋ/, /r/ i /v/) wymowa jest /z/.

the dog’s bone

the teacher’s book

/iz/

W spółgłoskach syczących (/s/, /z/, /tʃ/, /dʒ/, /ʃ/ i /ʒ/) dopełniacz saksoński wymawia się jako /ɪz/.

James’s car

Ubezdźwięcznianie końcowe w języku polskim

W języku polskim często ubezdźwięczniamy ostatnie litery wyrazu, dlatego często można usłyszeć dogs /doks/ zamiast prawidłowego dogs /dogz/.

Jeśli masz problem ze zrozumieniem oznaczeń spółgłosek i samogłosek zawartych w tym paragrafie to wejdź na wpis alfabet fonetycznych i dowiedz się jak je prawidłowo odczytywać.


dopełniacz saksoński

Brak rzeczownika przy dopełniaczu saksońskim

Gdy znaczenie w zdaniu jest jasne, możemy pominąć rzeczownik występujący po dopełniaczu saksońskim.

My car is faster than John’s.

John’s = John’s car

Emily’s room is bigger than Emma’s.

Emma’s = Emma’s room

I’m going to Oliver’s.

Oliver’s = Oliver’s house

There is a party at the Smiths’.

the Smiths’ = the Smiths’ house

We got married at St. Mary’s.

St. Mary’s = St. Mary’s church

Let’s grab a beer at Morgan’s.

Morgan’s = Morgan’s bar, pub, restaurant


Dopełniacz saksoński bez rzeczownika

Innym przypadkiem jest taki, kiedy określamy jakieś miejsce: firmę, czyjś dom, sklep. Wówczas dopełniacz saksoński może występować bez rzeczownika. Czasami firmy specjalnie pomijają apostrof pisząc swoje nazwy – Barclays, Harrods, Reuters.

at the doctor’s
at the dentist’s
at my parent’s
at the hairdresser’s
at the dry-cleaner’s
at the vet’s

dopełniacz saksoński

Dopełniacz saksoński a podwójny dopełniacz

Konstrukcja, gdzie najpierw przynależność jest określana przy pomocy of, a potem przy pomocy dopełniacza saksońskiego jest nazywana double genitive, double possessive, oblique genitive lub postgenitive. Bywa to dość kontrowersyjna konstrukcja, zwłaszcza jeśli jesteśmy purystami językowymi 😀

Anna is a friend of my father’s.

She is a relative of the Queen’s.

Można to pokazać za pomocą possessive pronoun.

Anna is a friend of his.
Anna is a friend of ours.

It was no fault of his.

Pamiętajmy o różnicy znaczeniowej!

a friend of Anna vs. a friend of Anna’s
Zastosowanie podwójnej formy dzierżawczej sprawia, że znaczenie tego wyrażenia trochę się zmienia.

a friend of Anna – uważamy Annę za koleżankę

a friend of Anna’s – jesteśmy koleżanką lub kolegą Anny

Poprzez użycie double genitive zaznaczamy, że to zdanie ma skupiać się na „Annie”, a nie jej przyjacielu. Tymczasem a friend of Anna skupia się na osobie przyjaciela.

W formalnym angielskim użycie konstrukcji podwójnej formy dzierżawczej najczęściej jest uznane za nieprawidłowe. W takich wypadkach lepiej użyć form:

friends of my sister

my sister’s friends

Natomiast friends of my sister’s już niekoniecznie będzie akceptowalne.


dopełniacz saksoński

Częste błędy przy dopełniaczu saksońskim

nie używamy przedimka the

Przed rzeczownikami określającymi właściciela, które są nazwami własnymi (proper nouns) nie używamy przedimka the. W przypadku rzeczowników oznaczających czyjąś własność, dopełniacz saksoński jest używany jako określnik, dlatego nie ma potrzeby dodawać jeszcze przedimka przed tym rzeczownikiem.

This is the Oliver’s house.
This is Oliver’s the house.

This is Oliver’s house.

Zapamiętajmy!

Wyjątkiem od tej reguły są nazwy własne, w których przedimek the jest częścią nazwy.

The President’s dog – pies prezydenta

The Queen’s sister – siostra królowej

unikamy kalek językowych z polskiego

that Oliver’s car (polski: tamten samochód Oliwiera)
his Oliver’s car

dopełniacz saksoński

Idiomy i wyrażenia z dopełniaczem saksońskim

Język angielski ma wiele idiomów i wyrażeń z dopełniaczem saksońskim. Często są one wyjątkami od reguł pisowni tej formy dzierżawczej. Dla przykładu możemy tu podać wcześniej omawianą zasadę pisowni nieżywotnych rzeczowników z konstrukcją of. Z tego powodu idiom for heaven’s sake jest zapisany z dopełniaczem fleksyjnym, a nie jako X for sake of heaven.

a baker’s dozen
a dog’s life
a stone’s throw away
all in a day’s work
an old wives’ tale
at death’s door
child’s play
for God’s sake
for goodness’ sake
in my mind’s eye
the bee’s knees
the devil’s advocate
tied to your mother’s apron strings

to stir up a hornet’s nest

Wyrażenia mitologiczne

Achilles’ heel (też Achilles heel)

Pandora’s box

Wyrażenia religijne

Adam’s apple

Noah’s ark

Nazwy chorób

Down’s syndrome
Parkinson’s disease
Crohn’s disease

Alzheimer’s disease

Uwaga!

Często nie musimy już dodawać słowa disease, aby przekaz był jasny.

Adam has Parkinson’s.

My grandfather has had Alzheimer’s for 5 years now.

Inne nazwy własne

Halley’s Comet
Roget’s Thesaurus

Hudson’s Bay

Czy wiesz, że?

Hudson’s Bay to już raczej historyczna nazwa, obecnie częściej nazywany Hudson Bay.

Hudson’s Bay Company

dopełniacz saksoński

Dlaczego dopełniacz saksoński nazywa się saksońskim?

Anglosasi (Anglo-Saxon) to stare germańskie plemiona, które podbiły, a następnie żyły na terenie dzisiejszej Anglii od połowy V wieku. Zapoczątkowali tym utworzenie dzisiejszego narodu angielskiego, a także powstanie języka staroangielskiego. Ten język był pierwowzorem dzisiejszego języka angielskiego – ponad połowa obecnie używanych słów angielskich ma swój początek w języku anglosasów. Użycie końcówki -s do określenia przynależności jest jedną z konstrukcji językowych wywodzących się od tego staroangielskiego języka, stąd też nazwa „dopełniacz saksoński”.


Dopełniacz saksoński dla zaawansowanych

W języku angielskim dopełniacz (genitive) to wyraz, który modyfikuje i określa relacje między jednym rzeczownikiem a drugim. W wypadku dopełniacza saksońskiego jest to określenie przynależności. Oto wszystkie rodzaje dopełniacza w języku angielski.

possessive genitive
subjective genitive
objective genitive
genitive of origin
descriptive genitive
genitive of measure and partitive genitive

appositive genitive

Konstrukcja z of

Periphrastic genitive to nazwa konstrukcji gramatycznej określającej przynależność nieożywionych przedmiotów przy użyciu przyimka of.
head noun phrase + OF + modifying noun phrase

right side of my car

Elliptic genitive

Można pominąć rzeczownik w wyrażeniu z dopełniaczem saksońskim, gdy znaczenie tej frazy jest jasne.

I put my chair next to Anna’s.

Independent genitive

W dependent genitive związek między słowami jest określony poprzez dopełniacz saksoński. W tej konstrukcji gramatycznej dopełniacz saksoński zawsze występuje wspólnie z rzeczownikiem, który określa. Natomiast w independent genitive zależność między wyrazami jest już znana lub można się jej domyślić z kontekstu, dlatego całe wyrażenie można skrócić tylko do dopełniacza saksońskiego lub można je zastąpić zaimkami dzierżawczymi: mine, yours, his, hers, its, ours i theirs.

Tom is Adam’s friend. (dependent genitive)

Tom is a friend of Adam’s. (independent genitive)

Saxon genitive bez apostrofu

Jak już wspominaliśmy, część firm nie używa już apostrofu przy swoich nazwach, tak jak Harrods. Historycznie, wiele fraz z dopełniaczem saksońskim ewoluowała, by powstał jeden wyraz – zazwyczaj dotyczyło to rzeczowników łączących się z rzeczownikiem man.

Przykładowo:
batsman, clansman, craftsman, draughtsman, frontiersman, guardsman, helmsman, herdsman, linesman, marksman, oarsman, statesman, tradesman, triesman, yachtsman, salesman, sportsman, kinsman, spokesman, swordsman

Czasownik have

Innym sposobem na określenie przynależności jest użycie czasownika have. Have ma znaczenie „posiadać”.

I have a car. – Mam samochód.

Mniej formalnym odpowiednikiem have jest konstrukcja have got.

I have got a car. – Mam samochód.

Więcej o tej konstrukcji w artykule have got vs have.


Dopełniacz saksoński: podsumowanie

Dopełniacz saksoński to sposób na określenie zależności między rzeczownikami – głównie używany, aby pokazać stosunek własności lub zależności z rzeczownikiem żywotnym. Graficznie, dopełniacz saksoński jest przedstawiany poprzez dodanie apostrofu i ‘s do rzeczownika określającego właściciela danego przedmiotu. Aby pokazać relację zachodzące między rzeczownikami nieżywotnymi używana jest konstrukcja z of. Tylko w niektórych sytuacjach – gdy ta zależność jest wynikiem działań człowieka – dopełniacz saksoński może być użyty do określenia zależności między rzeczownikami nieżywotnymi.

Rozpocznij kurs angielskiego online na platformie ELLA

angielski online

Subskrybuj | YouTube