Zacznij się uczyć angielskiego. Zobacz ofertę >
ELLA
Wybory prezydenckie w USA | słownictwo

Wybory prezydenckie w USA

Wybory prezydenckie w USA: jak to działa?

Wybory prezydenckie w USA przebiegają nieco inaczej niż w Polsce. W Stanach Zjednoczonych wybory na prezydenta składają się z dwóch etapów: najpierw obywatele oddają głos na swojego kandydata na prezydenta, a następnie elektorzy (electors) wytypowani z każdego stanu głosują na prezydenta. Taki system głosowania nazywa się w USA Kolegium Elektorów (Electoral College).

Czym jest Kolegium Elektorów?

Kolegium Elektorów to organ, który ostatecznie wybiera prezydenta i wiceprezydenta Stanów Zjednoczonych. W jego skład wchodzą elektorzy reprezentujący każdy ze stanów. Elektorami zostają osoby wybrane przez powszechne głosowanie przeprowadzane w każdym stanie. Listy kandydatów na elektorów składają się z osób wybranych przez partie. Zwykle są to osoby, które popierają daną partię.

W pierwszym etapie wyborów prezydenckich obywatele głosują na swojego kandydata na prezydenta, ale po podliczeniu głosów nie zostaje wybrany prezydent, tylko właśnie elektorzy. W większości stanów (oprócz Maine oraz Nebraski) do Kolegium Elektorów zostają wybrani elektorzy kandydata, który uzyskał najwięcej głosów w danym stanie. Oznacza to, że np. w Kalifornii zostaną wybrani elektorzy faworyzowani przez kandydata, który wygrał w głosowaniu powszechnym w całym stanie Kaliforni. W Maine oraz Nebrasce elektorzy są wybierani proporcjonalnie do zdobytych głosów. Dwóch elektorów jest wybieranych tak, jak w pozostałych stanach – czyli na podstawie większości głosów otrzymanych przez kandydata w całym stanie. Natomiast pozostali zostają wybrani na podstawie większości głosów zdobytych w poszczególnych okręgach wyborczych (Congressional district). Ilość elektorów reprezentujących poszczególne stany zależy od zaludnienia danego stanu (najwięcej elektorów ma Kalifornia – 55; najmniej bo po trzech elektorów ma m.in. Alaska).

Po wyznaczeniu wszystkich elektorów odbywa się drugi etap wyborów. W czasie tego etapu wyborów, elektorzy oddają swoje głosy na wybranego kandydata. Elektorzy nie są zobowiązani do głosowania tak, jak głosowali mieszkańcy stanu który reprezentują, chociaż zazwyczaj tak robią. Następnie, właśnie na podstawie ich głosów zostaje wybrany prezydent oraz wiceprezydent Stanów Zjednoczonych. Aby kandydat został wybrany na prezydenta potrzebuje większości głosów, przynajmniej 270 z 538 elektorów musi więc na niego zagłosować.

Dlaczego Donald Trump wygrał wybory w 2016 mimo że Hillary Clinton miała więcej głosów?

Z powodu systemu głosowania jaki obowiązuje podczas wyborów prezydenckich w USA, prezydent zostaje wybrany przez elektorów, a nie większość obywateli. Oznacza to, że kandydat na prezydenta, który ma więcej elektorów wygrywa wybory. Hillary Clinton zdobyła poparcie w większych miastach, dlatego miała więcej głosów. Jednak te głosy były skoncentrowane w kilku stanach. Natomiast Donald Trump zdobył poparcie w mniej zaludnionych stanach, dlatego otrzymał mniej głosów. Jednak to poparcie zdobył w większej liczbie stanów, co spowodowało że otrzymał więcej elektorów. Dlatego choć Hillary Clinton dostała więcej głosów, to miała mniejszą ilość elektorów, którzy głosowali na nią w Kolegium Elektorów.

Sytuacja, gdzie wygrał kandydat, który zdobył więcej głosów w Kolegium Elektorów mimo większej popularności w wyborach powszechnych, miała miejsce już cztery razy w historii Stanów Zjednoczonych. W 2016 roku (Trump v Hillary Clinton), 2000 (GW Bush vs Gore), 1888 (Harrison v Cleveland), 1876 (Hayes v Tilden). A jeden raz w 1824 roku mimo wygrania wyborów w głosowaniu powszechnym ORAZ zdobyciu większej liczby głosów w Kolegium Elektorów, Adams został wybrany na prezydenta przez Izbę Reprezentantów zamiast Jacksona. Stało się tak, ponieważ żaden z kandydatów nie zdobył wymaganego minimum 270 elektorów.


Wybory prezydenckie w USA | słownictwo

Partie polityczne w USA

System polityczny Stanów Zjednoczonych charakteryzuje się dwupartyjnością (two-party system). Nie oznacza to jednak, że w USA są tylko dwie partie, a raczej że są dwie główne partie, które mają największe poparcie i władzę. Od połowy XIX wieku te partie to Partia Demokratyczna (Democratic Party) oraz Partia Republikańska (Republican Party).

Partia Demokratyczna
Kolor partii:niebieski (blue)
Symbol partii:osioł (donkey)
Data założenia:8 stycznia 1828

Członkowie Partii Demokratycznej są często nazywani lewicą (the Left), liberałami (liberals) czy zwolennikami postępu (progressives). Sztandarową ideą partii jest socjalna i ekonomiczna równość. Główny kolor partii to niebieski, dlatego stany które zwykle głosują na tę partię są nazywane blue states.

Partia Republikańska
Kolor partii:czerwony (red)
Symbol partii:słoń (elephant)
Data założenia:20 marca 1854

Członkowie Partii Republikańskiej są często nazywani prawicą (the Right) i konserwatystami (conservatives). Sama partia jest znana jako GOP, czyli Grand Old Party. Główna filozofia partii opiera się na socjalnej i ekonomicznej niezależności oraz na kapitalistycznym ustroju gospodarczy. Kolorem partii jest kolor czerwony, a stany w których najwięcej osób głosuje na Partię Republikańską są nazywane red states.

a blue state – stan, którego mieszkańcy zwykle głosują na Partię Demokratyczną
the conservative party – konserwatywna partia
the liberal party – liberalna partia
a party leader – szef partii
a party member – członek partii
a purple state – stan, którego mieszkańcy są podzieleni, a wynik głosowania może być zarówno na korzyść Partii Demokratycznej, jak i Partii Republikańskiej; inna nazwa to a swing state
a red state – stan, którego mieszkańcy zwykle głosują na Partię Republikańską
a swing state – stan, którego mieszkańcy są podzieleni, a wynik głosowania może być zarówno na korzyść Partii Demokratycznej, jak i Partii Republikańskiej; inna nazwa to a purple state

a two-party system – system dwupartyjny

Więcej o partiach politycznych w USA można przeczytać w artykule Demokraci kontra Republikanie.

Wybierasz się do USA? Odśwież angielski z ELLA.


Wybory prezydenckie w USA | słownictwo

Wybory prezydenckie w USA: podstawowe słownictwo

Powszechne wybory prezydenckie w USA odbywają się w pierwszych wtorek po 1 listopada. Natomiast drugi etap wyborów, głosowanie elektorów, odbywa się w pierwszy poniedziałek po 12 grudnia.

absentee ballot (AmE) – oddanie głosu korespondencyjne
a ballot – karta do głosowania
a ballot box – urna do głosowania
a campaign – kampania
a candidate – kandydat
a caucus – spotkanie członków partii
a closed primary – prawybory dla członków partii
a constituent – wyborca z danego regionu
a debate – debata
an election campaign – kampania wyborcza
election day (AmE) – dzień wyborów
an election poll – sondaż wyborczy
electorate – elektorat
an exit poll – sondaż prowadzony w dniu wyborów
a front runner – faworyt
a general election – wybory powszechne
gerrymandering – manipulowanie granicami okręgów wyborczych
a high voter turnout – wysoka frekwencja wyborcza
an inauguration – inauguracja
an incumbent – osoba piastująca urząd
an independent candidate – kandydat nie należący do jednej z dwóch najważniejszych partii
an independent voter – wyborca nie związany z żadną partią
a low voter turnout – niska frekwencja wyborcza
mail-in voting – głosowanie korespondencyjne
the majority – większość
the minority – mniejszość
negative ads – negatywne reklamy skierowane w politycznych przeciwników
nonpartisan – osoba nie związana z żadną partią
October surprise – wiadomość, która wpływa na wybory prezydenckie w ostatnich tygodniach kampanii
an open primary – powszechne prawybory
an opinion poll – sondaż opinii publicznej
a partisan – zwolennik
a policy wonk – ekspert w temacie polityki
a political party – partia polityczna
a poll – sondaż
a pollster – ankieter
a presidential candidate – kandydat na prezydenta
a presidential election – wybory prezydenckie
a primary election – wybory wstępne
suffrage rights – prawo do głosowania
Super Tuesday – dzień prawyborów w Stanach Zjednoczonych
a term – kadencja
a third-party candidate – kandydat nie należący do jednej z dwóch najważniejszych partii
a vice president – wiceprezydent
a vote – głos
vote tally – rejestr głosów
voting age – wiek pozwalający głosować

a voting booth (AmE) – kabina do głosowania

Wybory prezydenckie w USA 2020

W 2020 roku do wyborów prezydenckich stanęli Joe Biden oraz Donald Trump. Kandydatem Partii Demokratycznej był Joe Biden, natomiast Donald Trump był kandydatem Partii Republikańskiej. Ostatecznie wybory wygrał Joe Biden, który uzyskał wystarczającą ilość głosów elektorskich. Nowy prezydent rozpocznie swoją kadencję po zaprzysiężeniu, które odbędzie się w styczniu 2021 roku.

to campaign – prowadzić kampanię
to cast a vote – oddać głos
to cast your ballot – oddać swój głos
to debate – prowadzić debatę
to defeat – pokonać
to elect – wybierać
to lose the election – przegrać wybory
to nominate – nominować
to register – rejestrować
to run for president – startować w wyborach na prezydenta
to tally the votes – liczyć głosy
to vote for – głosować na
to win the election – wygrać wybory

to win the popular vote – wygrać powszechne głosowanie


Wybory prezydenckie w USA | słownictwo

Wybory prezydenckie w USA: kandydaci

Oto lista kandydatów na prezydentów dwóch głównych partii amerykańskich. Lista jest ustawiona od najnowszych po pierwszych kandydatów wystawionych od momentu, gdy obydwie partie zostały utworzone. Od założenia Partia Demokratyczna miała 14 prezydentów, natomiast Partia Republikańska miała 19 prezydentów. Ta lista nie uwzględnia jednak prezydenta Chestera Alana Arthura – poprzednio wiceprezydenta, który przejął władzę po śmierci ówczesnego prezydenta Jamesa A. Garfielda, ani żadnych prezydentów demokratycznych wybranych przed założeniem Partii Republikańskiej.

Lista kandydatów na prezydenta Partii Republikańskiej oraz Partii Demokratycznej

Republican PartyDemocratic PartyRok
Donald TrumpJoe Biden2020
Donald TrumpHillary Clinton2016
Mitt RomneyBarack Obama2012
John McCainBarack Obama2008
George W. BushJohn Kerry2004
George W. BushAl Gore2000
Bob DoleBill Clinton1996
George H. W. BushBill Clinton1992
George H. W. BushMichael Dukakis1988
Ronald ReaganWalter Mondale1984
Ronald ReaganJimmy Carter1980
Gerald FordJimmy Carter1976
Richard NixonGeorge McGovern1972
Richard NixonHubert Humphrey1968
Barry GoldwaterLyndon B. Johnson1964
Richard NixonJohn F. Kennedy1960
Dwight D. EisenhowerAdlai Stevenson1956
Dwight D. EisenhowerAdlai Stevenson1952
Thomas E. DeweyHarry S. Truman1948
Thomas E. DeweyFranklin D. Roosevelt1944
Wendell WillkieFranklin D. Roosevelt1940
Alf LandonFranklin D. Roosevelt1936
Herbert HooverFranklin D. Roosevelt1932
Herbert HooverAl Smith1928
Calvin CoolidgeJohn W. Davis1924
Warren G. HardingJames M. Cox1920
Charles Evans HughesWoodrow Wilson1916
William Howard TaftWoodrow Wilson1912
William Howard TaftWilliam Jennings Bryan1908
Theodore RooseveltAlton B. Parker1904
William McKinleyWilliam Jennings Bryan1900
William McKinleyWilliam Jennings Bryan1896
Benjamin HarrisonGrover Cleveland1892
Benjamin HarrisonGrover Cleveland1888
James G. BlaineGrover Cleveland1884
James A. GarfieldWinfield Scott Hancock1880
Rutherford B. HayesSamuel J. Tilden1876
Ulysses S. GrantHorace Greeley1872
Ulysses S. GrantHoratio Seymour1868
Abraham LincolnGeorge B. McClellan1864
Abraham LincolnStephen A. Douglas1860
John C. FrémontJames Buchanan1856
Dlaczego Roosevelt był prezydentem przez aż 4 kadencje?

Franklin D. Roosevelt był pierwszym i będzie ostatnim prezydentem, który został wybrany na cztery kadencje. Jego zwycięska passa była spowodowana w dużej mierze sytuacją w jakiej znajdowały się Stany Zjednoczone w czasie kiedy odbywały się wybory. W latach trzydziestych XX wieku, USA było w Wielkim Kryzysie (The Great Depression). A potem na świecie rozpętała się II Wojna Światowa (World War II). W tamtych czasach Stany Zjednoczone potrzebowały stabilizacji, którą oferował Roosevelt. Jednak po jego śmierci przegłosowano ustawę ograniczającą liczbę kadencji prezydenckich do dwóch. Miało to zapobiec nadużywaniu władzy przez osobę, która miała możliwość przejęcia władzy na wiele lat – np. cztery kadencje to 16 lat jako głowa państwa. Jednakże Roosevelt nigdy nie rządził przez tyle lat, gdyż zmarł w 1945 roku, krótko po rozpoczęciu swojej czwartej kadencji.

Dziwne sytuacje podczas wyborów w USA

W 1824 roku, John Quincy Adams został wybrany na prezydenta przez Izbę Reprezentantów (House of Representatives) mimo że jego przeciwnik Andrew Jackson nie tylko zdobył więcej głosów w głosowaniu powszechnym oraz w Electoral College. Ponieważ żaden z kandydatów nie zdobył wymagającej liczby głosów w Kolegium Elektorów, decyzja o tym, kto zostanie prezydentem przypadła Izbie Reprezentantów.

Stany w USA

Dowiedz się więcej o Stanach Zjednoczonych czytając artykuł Stany w USA poświęcony 13 stanom, które pierwsze połączyły się by utworzyć USA.

Rozpocznij kurs angielskiego online na platformie ELLA

Add comment

angielski online

Subskrybuj | YouTube