tar sands oil <\/b>– ropa z piask\u00f3w bitumicznych<\/div>\n<\/div>\n
\n![\"odnawialne](\"https:\/\/ellalanguage.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/odnawialne_z\u0301ro\u0301d\u0142a_energii_dlaczego-1024x685.jpg\")
<\/p>\n
Dlaczego wcze\u015bniej nie korzystano tak ch\u0119tnie z odnawialnych \u017ar\u00f3de\u0142 energii?<\/h2>\n
Historycznie, korzystanie z odnawialnych \u017ar\u00f3de\u0142 energii (renewable energy sources)<\/b> by\u0142o o wiele bardziej kosztowne (more expensive)<\/b> ni\u017c korzystanie z paliw kopalnych (fossil fuels)<\/b>. Co wi\u0119cej, cz\u0119sto same zasoby s\u0105 zlokalizowane dalej od miast, a budowanie linii energetycznych (power lines)<\/b> jest do\u015b\u0107 kosztowne. Nale\u017cy te\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce odnawialne \u017ar\u00f3d\u0142a energii nie zawsze s\u0105 dost\u0119pne – w pochmurny dzie\u0144 s\u0142o\u0144ce chowa si\u0119 za chmurami, a w bezwietrzny dzie\u0144 wiatru te\u017c po prostu nie ma.<\/p>\n
Jednak wzrost popularno\u015bci odnawialnych \u017ar\u00f3de\u0142 energii ze wzgl\u0119du na ceny ropy (oil)<\/b> oraz gazu (natural gas)<\/b> spowodowa\u0142 spadek cen ekologicznych rozwi\u0105za\u0144. Dodatkowo zanieczyszczenie \u015brodowiska (environmental pollution)<\/b> przyczyni\u0142o si\u0119 do zwi\u0119kszenia zainteresowania mniej szkodliwymi \u017ar\u00f3d\u0142ami energii.<\/p>\n\n
Odnawialne \u017ar\u00f3d\u0142a energii: zalety<\/h5>\n
Odnawialne \u017ar\u00f3d\u0142a energii s\u0105 ekologicznym sposobem na otrzymywanie energii ale opr\u00f3cz tego korzystanie z odnawialnych \u017ar\u00f3de\u0142 energii ma inne zalety takie jak:<\/p>\n
zmniejszenie rachunk\u00f3w za pr\u0105d,<\/div>\n
zwi\u0119kszenie dost\u0119pno\u015bci energii w rozwijaj\u0105cych si\u0119 krajach
(developing countries)<\/b>,<\/div>\ntworzenie miejsc pracy
(to create jobs)<\/b>,<\/div>\nsprawianie, \u017ce sie\u0107 elektryczna jest bardziej wytrzyma\u0142a (resilient)<\/b>.<\/p>\n<\/div>\nOdnawialne \u017ar\u00f3d\u0142a energii: rodzaje elektrowni<\/h2>\n
Wi\u0119kszo\u015b\u0107 aspekt\u00f3w \u017cycia cz\u0142owieka jest zwi\u0105zana z elektryczno\u015bci\u0105 (electricity)<\/b> – od energii zasilaj\u0105cej \u017car\u00f3wk\u0119 (a lightbulb)<\/b> do nieod\u0142\u0105cznych smartfon\u00f3w. Niemo\u017cliwe jest, aby \u017cy\u0107 bez elektryczno\u015bci dlatego tak wa\u017cne s\u0105 elektrownie produkuj\u0105ce energi\u0119.<\/p>\nbiomass-fuelled power plant <\/b>– elektrownia biomasowa<\/div>\nfossil-fuel power station <\/b>– elektrownia w\u0119glowa<\/div>\ngeothermal power plant <\/b>– elektrownia geotermalna<\/div>\nhydroelectric power plant <\/b>– elektrownia wodna<\/div>\nnuclear power plant <\/b>– elektrownia j\u0105drowa<\/div>\nsolar power plant <\/b>– elektrownia s\u0142oneczna<\/div>\nwind farm (wind power station) <\/b>– elektrownia wiatrowa<\/p>\n\n
Czy wiesz, \u017ce?<\/h5>\n
Ju\u017c 50% energii w USA jest produkowane z biomasy. G\u0142\u00f3wnym materia\u0142em stosowanym do produkcji tej energii jest drewno i produkty pochodne takie jak papier.<\/p>\n<\/div>\n
\n
![\"odnawialne](\"https:\/\/ellalanguage.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/odnawialne_z\u0301ro\u0301d\u0142a_energii_wind_hydropower-1024x665.jpg\")
<\/p>\n
Odnawialne \u017ar\u00f3d\u0142a energii: hydropower<\/h2>\n
Energia wodna (hydropower)<\/b> to najpopularniejsze \u017ar\u00f3d\u0142o odnawialnej energii, dlatego \u017ce jest te\u017c najstarsz\u0105 form\u0105 produkowania energii. Pierwsze ko\u0142a wodne (water wheels)<\/b> wykorzystywane do pozyskiwania energii pojawi\u0142y si\u0119 ju\u017c w 1 wieku p.n.e w Staro\u017cytnym Rzymie. Powsta\u0142e wtedy mechanizmy produkowanie energii s\u0105 nazywane m\u0142ynami rzymskimi i da\u0142y one pocz\u0105tek rozwojowi energii wodnej. Cho\u0107 przypuszcza si\u0119, \u017ce jeszcze wcze\u015bniej powsta\u0142y ko\u0142a wodne nazywane tureckimi czy turbinowymi, to nie by\u0142y one powszechnie stosowane a przez to ich technika nie by\u0142a rozwijana.<\/p>\n
Woda p\u0142yn\u0105ca w rzece dzi\u0119ki zaporom (dams)<\/b> i turbinom (turbines)<\/b> mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em energii. Ponad 90% wytworzonej energii wodnej mo\u017ce zosta\u0107 przekszta\u0142cone w energi\u0119 u\u017cytkow\u0105 – to czyni energi\u0119 wodn\u0105 najbardziej efektywnym sposobem pozyskiwania energii. Na \u015bwiecie, niemal 20% energii elektrycznej (electricity)<\/b> jest wytwarzane przez energi\u0119 wodn\u0105, a w Stanach Zjednoczonych jest to 10%, a w Polsce zaledwie 1.5%. Rekordzist\u0105 jest Norwegia, gdzie 99% energii elektrycznej jest produkowane w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki wodzie.<\/p>\n
W Stanach Zjednoczonych istnieje ogromny potencja\u0142 je\u015bli chodzi o energi\u0119 wodn\u0105. Na ten moment, zaledwie 2400 zap\u00f3r (dam)<\/b> jest wykorzystywanych do produkcji energii wodnej, a zap\u00f3r w USA jest ponad 80 tysi\u0119cy. Jednak rz\u0105d woli inwestowa\u0107 w energi\u0119 s\u0142oneczn\u0105, wiatrow\u0105 czy geotermaln\u0105.<\/p>\nTypy elektrowni wodnych<\/h3>\ndiversion facility <\/b>– elektrownia przep\u0142ywowa<\/div>\npumped-storage facility <\/b>– elektrownia szczytowo-pompowa<\/div>\nROR (run-of-river hydroelectricity) <\/b>– elektrownia przep\u0142ywowa<\/div>\ntidal power plant <\/b>– elektrownia p\u0142ywowa<\/p>\nRodzaje turbin<\/h3>\nbladeless turbine <\/b>– turbina talerzowa, bez\u0142opatkowa turbina<\/div>\ncross-flow turbine <\/b>– turbina przep\u0142ywowa<\/div>\nFrancis turbine <\/b>– turbina Francisa<\/div>\nimpulse turbine <\/b>– turbina akcyjna<\/div>\nPelton turbine <\/b>– turbina Peltona<\/div>\npropeller turbine <\/b>– turbina \u015bmig\u0142owa<\/div>\nreaction turbine <\/b>– turbina reakcyjna<\/p>\nInne s\u0142ownictwo<\/h3>\ncentrifugal pump <\/b>– pompa od\u015brodkowa<\/div>\nsluice gate <\/b>– \u015bluza wodna<\/div>\nwater wheel <\/b>– ko\u0142o wodne<\/div>\nweir (or low head dam) <\/b>– jaz<\/p>\n\n
Czy wiesz, \u017ce?<\/h5>\n
Turbina Tesli nazywana te\u017c turbin\u0105 talerzow\u0105 to specjalna turbina wymy\u015blona przez Nikola Tesl\u0119. Zamiast tarcia wykorzystuje adhezj\u0119 warstwy przy\u015bciennej, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 wysok\u0105 sprawno\u015b\u0107 zachowuj\u0105c przy tym niewielki ci\u0119\u017car.<\/p>\n<\/div>\n
\n
![\"odnawialne](\"https:\/\/ellalanguage.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/odnawialne_z\u0301ro\u0301d\u0142a_energii_wind_solar_power-1024x682.jpg\")
<\/p>\n
Odnawialne \u017ar\u00f3d\u0142a energii: solar energy<\/h2>\n
Energia s\u0142oneczna to rodzaj energii pozyskiwanej ze s\u0142o\u0144ca i przetwarzanej na energi\u0119 ciepln\u0105 lub elektryczn\u0105. Jest ona jednym z osi\u0105galnych \u017ar\u00f3d\u0142em energii z powodu tego, \u017ce pochodzi ze s\u0142o\u0144ca, kt\u00f3re jest niemal zawsze dost\u0119pne. S\u0142o\u0144ce mo\u017ce dostarczy\u0107 tak du\u017co energii, \u017ce codziennie mog\u0142oby pokry\u0107 30-letnie \u015bwiatowe zapotrzebowanie na energi\u0119. W tej chwili technologia ma problemy z pozyskiwaniem energii ze s\u0142o\u0144ca np. w pochmurne dni (cloudy days)<\/b>, cho\u0107 pozyskiwanie energii s\u0142onecznej rozwija si\u0119 w bardzo szybkim tempie. Pojawiaj\u0105 si\u0119 ju\u017c specjalne izolacje na panele s\u0142oneczne, kt\u00f3re maj\u0105 zbiera\u0107 energi\u0119 nawet w mniej s\u0142oneczne dni. W tym momencie s\u0105 trzy g\u0142\u00f3wne sposoby eksploatowania energii s\u0142onecznej: fotowoltaika (photovoltaics)<\/b>, konwersja fototermiczna oraz wykorzystanie wie\u017c s\u0142onecznych.<\/p>\n
Jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych barier przed korzystaniem z energii s\u0142onecznej by\u0142 koszt samych paneli s\u0142onecznych i ich instalacji. Te koszty jednak, co roku spadaj\u0105, wi\u0119c energia s\u0142oneczna staje si\u0119 coraz bardziej dost\u0119pna. Energia s\u0142oneczna jest ta\u0144szym \u017ar\u00f3d\u0142em energii nawet ni\u017c gaz ziemny.<\/p>\n
absorber area <\/b>– powierzchnia absorbera<\/div>\nalternating current (AC) <\/b>– pr\u0105d zmienny<\/div>\nambient temperature <\/b>\u2013 temperatura otoczenia<\/div>\nanti-reflective <\/b>\u2013 antyrefleksyjny<\/div>\naperture area <\/b>– powierzchnia apertury<\/div>\ncharge controller <\/b>\u2013 regulator \u0142adowania<\/div>\ncircuit breaker <\/b>\u2013 wy\u0142\u0105cznik automatyczny<\/div>\ncoating <\/b>\u2013 pow\u0142oka ochronna<\/div>\nconductor <\/b>\u2013 materia\u0142 przewodz\u0105cy pr\u0105d<\/div>\ndeaerator <\/b>– odpowietrznik<\/div>\ndiffused <\/b>\u2013 rozproszony<\/div>\ndirect current (DC) <\/b>\u2013 pr\u0105d sta\u0142y<\/div>\nelectrical circuit <\/b>\u2013 obw\u00f3d elektryczny<\/div>\nevaporative cooling <\/b>– wyparne ch\u0142odzenie<\/div>\nevaporative cooling system <\/b>\u2013 wyparny uk\u0142ad ch\u0142odzenia<\/div>\nflat-plate solar collector <\/b>\u2013 p\u0142aski kolektor s\u0142oneczny<\/div>\nglass cover <\/b>\u2013 szklana os\u0142ona<\/div>\nheat pipe <\/b>– rurka cieplna<\/div>\ninput <\/b>\u2013 moc wej\u015bciowa<\/div>\ninsolation <\/b>– nas\u0142onecznienie<\/div>\ninverter <\/b>\u2013 falownik<\/div>\njunction box <\/b>\u2013 puszka rozga\u0142\u0119\u017ana<\/div>\nlayer <\/b>\u2013 warstwa<\/div>\nmeter <\/b>\u2013 miernik, licznik<\/div>\nmodule <\/b>\u2013 modu\u0142<\/div>\noutput <\/b>\u2013 moc wyj\u015bciowa<\/div>\np-n junction <\/b>\u2013 z\u0142\u0105cze p-n<\/div>\nphotovoltaic panel <\/b>– panel fotowoltaiczny<\/div>\nphotovoltaics <\/b>– fotowoltaika<\/div>\npower grid <\/b>\u2013 sie\u0107 energetyczna<\/div>\nsemiconductor <\/b>\u2013 p\u00f3\u0142przewodnik<\/div>\nshort circuit <\/b>\u2013 zwarcie<\/div>\nsolar absorber <\/b>– absorber<\/div>\nsolar cell <\/b>\u2013 ogniwo s\u0142oneczne<\/div>\nsolar panels <\/b>\u2013 panele s\u0142oneczne<\/div>\nvoltage <\/b>\u2013 napi\u0119cie<\/div>\nwiring <\/b>\u2013 instalacja elektryczna, okablowanie<\/p>\nto convert sth into sth <\/b>\u2013 przekszta\u0142ca\u0107 co\u015b w co\u015b<\/div>\nto detach electrons <\/b>\u2013 separowa\u0107 elektrony<\/div>\nto mount <\/b>\u2013 zamontowa\u0107<\/p>\nRodzaje kolektor\u00f3w s\u0142onecznych<\/h3>\nevacuated tube collector <\/b>– kolektor pr\u00f3\u017cniowo-rurowy<\/div>\nhigh-temperature solar thermal collector <\/b>– wysokotemperaturowy kolektor s\u0142oneczny<\/div>\nlow-temperature solar thermal collector <\/b>– niskotemperaturowy kolektor s\u0142oneczny<\/div>\nmedium-temperature solar thermal collector <\/b>– \u015bredniotemperaturowy kolektor s\u0142oneczny<\/div>\npassive solar heating <\/b>– pasywne ogrzewanie s\u0142oneczne<\/div>\n
\n![\"odnawialne](\"https:\/\/ellalanguage.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/odnawialne_z\u0301ro\u0301d\u0142a_energii_wind_farm-1-1024x683.jpg\")
<\/p>\n
Odnawialne \u017ar\u00f3d\u0142a energii: wind farms<\/h2>\n
Spo\u015br\u00f3d wszystkich odnawialnych \u017ar\u00f3de\u0142 energii to w\u0142a\u015bnie energetyka wiatrowa w Polsce cieszy si\u0119 najwi\u0119kszym zainteresowaniem. Najlepsze warunki wiatrowe wyst\u0119puj\u0105 na p\u00f3\u0142nocy kraju oraz w \u015brodkowej jego cz\u0119\u015bci. Pierwszy wiatrak wiatrowy w Polsce zbudowano w 1991 roku. Z roku na rok wzrasta produkcja energii wiatrowej (cho\u0107 w 2018 roku nieco spad\u0142a).<\/p>\n
Mimo, \u017ce energetyka wiatrowa jest uznawana za zielon\u0105 energi\u0119 (green energy)<\/b>, nie jest stuprocentowo bezpieczna dla \u015brodowiska. Mimo, \u017ce jej wytwarzanie nie produkuje zanieczyszcze\u0144 (pollution)<\/b> ani nie przyczynia si\u0119 do efektu cieplarnianego (global warming)<\/b>, nale\u017cy zastanowi\u0107 si\u0119 nad wp\u0142ywem farm wiatrowych na \u015brodowisko.<\/p>\n
Najbardziej poszkodowane s\u0105 ptaki (birds)<\/b> i nietoperze (bats)<\/b>, chocia\u017c i tu szuka si\u0119 rozwi\u0105za\u0144 (solutions)<\/b>. Przyk\u0142adowo, odkryto \u017ce nietoperze s\u0105 bardziej aktywne gdy jest ma\u0142o wiatru, wi\u0119c je\u015bli turbiny nie b\u0119d\u0105 si\u0119 wtedy rusza\u0107, zmniejszymy ilo\u015b\u0107 wypadk\u00f3w z nietoperzami o ponad po\u0142ow\u0119 – a nie wp\u0142ynie to szczeg\u00f3lnie na produkcj\u0119 energii elektrycznej (electricity)<\/b>.<\/p>\nhorizontal-axis wind turbine <\/b>– turbiny o poziomej osi obrotu<\/div>\noffshore wind farm <\/b>– morska farma wiatrowa<\/div>\nturbine <\/b>– turbina<\/div>\nvertical-axis wind turbine <\/b>– turbina o pionowej osi obrotu<\/div>\nwind farm <\/b>– farma wiatrowa<\/div>\nwind park <\/b>– farma wiatrowa<\/div>\nwind power plant <\/b>– elektrownia wiatrowa<\/div>\nwind power station <\/b>– elektrownia wiatrowa<\/div>\nwind turbine <\/b>– turbina wiatrowa<\/div>\nwirnik <\/b>– rotor<\/p>\n\n
Synonimy<\/h5>\n
turbina wiatrowa – silnik wiatrowy – wie\u017ca wiatrowa – si\u0142ownia wiatrowa – generator wiatrowy<\/p>\n<\/div>\n
\n
Czy wiesz, \u017ce?<\/h5>\n
Najwi\u0119ksza turbina wiatrowa (wind turbine)<\/b> na \u015bwiecie znajduje si\u0119 na Hawajach. Ma 66 metr\u00f3w wysoko\u015bci, a d\u0142ugo\u015b\u0107 jej skrzyde\u0142 ma wielko\u015b\u0107 boiska futbolowego. Energia wiatrowa uzyskiwana na Hawajach potencjalnie mo\u017ce zapewni\u0107 ca\u0142\u0105 potrzebn\u0105 energi\u0119 w tym stanie, dlatego Hawaje maj\u0105 plany, aby ca\u0142kowicie przej\u015b\u0107 na odnawialne \u017ar\u00f3d\u0142a energii do 2045 roku.<\/div>\n
\n
![\"odnawialne](\"https:\/\/ellalanguage.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/odnawialne_z\u0301ro\u0301d\u0142a_energii_wind_geathermal-1024x682.jpg\")
<\/p>\n
Odnawialne \u017ar\u00f3d\u0142a energii: geothermal energy<\/h2>\n
Energia geotermalna (zwana te\u017c energi\u0105 geotermiczn\u0105 czy te\u017c geotermi\u0105) pochodzi z wn\u0119trza ziemi, gdzie kumuluje si\u0119 ciep\u0142o. Jest ona powszechnie dost\u0119pna i korzystanie z niej nie szkodzi \u015brodowisku naturalnemu. W przeciwie\u0144stwie do energii s\u0142onecznej czy wiatrowej, jest to sta\u0142e \u017ar\u00f3d\u0142o energii elektrycznej. Jednak istniej\u0105 pewne zagro\u017cenia przy wykorzystywaniu energii geotermalnej a mianowicie – przy pr\u00f3bie pozyskania energii geotermalnej mo\u017cemy uwolni\u0107 (release)<\/b> szkodliwe gazy (gases)<\/b> i minera\u0142y (minerals)<\/b> do atmosfery lub do w\u00f3d g\u0142\u0119binowych i powierzchniowych (surface water)<\/b>.<\/p>\n
\n
![\"odnawialne](\"https:\/\/ellalanguage.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/odnawialne_z\u0301ro\u0301d\u0142a_energii_ja\u0328drowa-1024x577.jpg\")
<\/p>\n
Odnawialne \u017ar\u00f3d\u0142a energii: energia j\u0105drowa<\/h2>\n
Elektrownie j\u0105drowe co prawda nie wydzielaj\u0105 dwutlenku w\u0119gla (carbon dioxide)<\/b> do atmosfery, ale istnieje inny, r\u00f3wnie powa\u017cny problem z elektrowniami j\u0105drowymi. Paliwo j\u0105drowe (nuclear fuel)<\/b> po zu\u017cyciu jest bardzo radioaktywnej musi by\u0107 przechowywane w odizolowanym miejscu przez dziesi\u0105tki lat. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 odpad\u00f3w promieniotw\u00f3rczych (radioactive waste)<\/b> trzymanych jest w specjalnych bunkrach pod ziemi\u0105. Z do\u015bwiadczenia wiemy, \u017ce nie jest to najbezpieczniejsza metoda wytwarzania energii, gdy\u017c zdarzaj\u0105 si\u0119 powa\u017cne wypadki zagra\u017caj\u0105ce \u017cyciu milion\u00f3w ludzi. Przyk\u0142adem takich katastrof nuklearnych (nuclear disaster)<\/b> to chocia\u017cby wypadek w elektrowni j\u0105drowej Three Mile Island (1979), wypadek w Czarnobylu (1986) czy wypadek w Fukushimie (2011). Pierwsze dwa wypadki zdarzy\u0142y si\u0119 z winy cz\u0142owieka (human mistake)<\/b>, natomiast wypadek w Japonii by\u0142 wynikiem tsunami, podczas kt\u00f3rego uszkodzono elektrowni\u0119.<\/p>\nindustrial chemicals <\/b>– chemikalia przemys\u0142owe<\/div>\nnuclear accident <\/b>– wypadek nuklearny<\/div>\nnuclear disaster <\/b>– katastrofa nuklearna<\/div>\n
![\"Sprawdzony](\"https:\/\/ellalanguage.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Banery_reklamowe_nowe-22.png\")
<\/a><\/p>\n![\"odnawialne](\"https:\/\/ellalanguage.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/odnawialne_z\u0301ro\u0301d\u0142a_energii_paliwa_kopalne-1024x681.jpg\")
<\/p>\n